کدام نوع ماست بهتر است؟

ماست معمولاً به‌عنوان غذایی سالم فروخته می‌شود. با این وجود شکر و طعم‌دهنده‌هایی که به بعضی از ماست‌ها افزوده می‌شود کالری ماست را افزایش داده و ممکن است باعث افزایش وزن شما شود. البته این اتفاق بیشتر در کشورهای اروپایی می‌افتد! چرا که در ایران ماست میوه بسیار کم بوده و تقریبا می‌توان در این مورد نگرانی نداشت.

در ادامه این مطلب به این موضوع می‌پردازیم که در انتخاب ماست، دنبال چه چیزهایی باید باشیم و از چه چیزهایی دوری باید کرد.

همواره برچسب را بخوانید

قدم اول مطالعه برچسب محصول است. دلیل آن این است که با مطالعه برچسب می‌توان از محتویات محصول آگاه شد. معمولاً همه ماست‌ها شبیه هم به نظر می‌رسند. اما اگر برچسب روی آنها را بخوانید درخواهید یافت که هر کدام متفاوت هستند.

فهرست مواد تشکیل‌دهنده

ماست‌ها در ایران معمولاً حاوی افزودنی‌های مختلفی از قبیل طعم‌دهنده‌ها، افزودنی‌های طبیعی همچون صیفی‌جات، گیاهان عطری (همچون پونه و نعنا)، رنگ‌های خوراکی و مواد نگه‌دارنده هستند.

در صورت امکان ماست‌هایی را باید انتخاب کرد که افزودنی‌های کمتری دارد. ماست باید حاوی شیر و باکتری‌هایی که شیر را به ماست تبدیل می‌کنند باشد.

طبق قانون افزودنی‌ها به ترتیب وزن فهرست شده‌اند. بنابراین اگر مواد افزودنی غیرطبیعی در بالای فهرست باشد بهتر است از انتخاب آن صرف‌نظر کنید. حالت بهتر این است که اصلاً حاوی مواد افزودنی غیرطبیعی نباشد.

جدول ارزش غذایی

جدول ارزش غذایی بعضی از مهم‌ترین اطلاعات را در اختیار شما می‌گذارد. مقدار کالری در هر وعده در صدر جدول هستند. در جدول ارزش غذایی ممکن است اطلاعاتی مانند مقدار کربوهیدرات چربی پروتئین و شکر ذکر شده باشد.

جدول ارزش غذایی همچنین می‌تواند کلسیم و ویتامین D در هر وعده را نیز مشخص کند. در حالت ایده‌آل ماست مقدار قابل توجهی از کلسیم و ویتامین «دی» مورد نیاز بدن را تأمین می‌کند. این مقادیر به‌صورت درصد نیاز روزانه نشان داده می‌شوند.

جمع‌بندی: خواندن برچسب اولین قدم در انتخاب ماست است. جدول ارزش غذایی و فهرست مواد تشکیل‌دهنده نیز اطلاعات مهمی در اختیار ما می‌گذارند.

کم‌چرب یا پرچرب

ماست‌ها از شیر کامل یا کم‌چرب و یا بدون چربی درست می‌شود. متخصصین تغذیه از آنجا که اکثر مردم بیش‌ازحد نیازشان کالری دریافت می‌کنند، معمولاً ماست کم‌چرب را توصیه می‌کنند.

ماست‌های پرچرب نیز در بازار وجود دارند؛ این ماست‌ها کالری بیشتری دارند. البته این موضوع به خودی خود باعث نمی‌شود که ماست پرچرب ناسالم‌تر از ماست کم‌چرب باشد. درواقع چربی موجود در محصولات لبنی می‌تواند مفید باشد.

چربی اشباع‌شده موجود در لبنیات با چربی اشباع‌شده‌ای شده‌ای که در محصولات فرآوری شده وجود دارند، فرق دارند. چربی موجود در لبنیات که به آن اسید لینولئیک (CLA) می‌گویند، به‌عنوان یک چربی مضر شناخته نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند مفید باشد. این چربی‌ها ممکن است باعث کاهش چربی بدن شوند. همچنین خطر بیماری‌های قلبی را کاهش داده، به کنترل قند خون و مبارزه علیه سلول‌های سرطانی (در لوله‌های آزمایشگاهی) کمک کنند.

کلام آخر:

هم ماست پرچرب و هم ماست کم‌چرب هر دو می‌توانند برای سلامتی مفید باشند. تصمیم در مورد اینکه کدام نوع را انتخاب کنید به ذائقه و نوع رژیم غذایی خودتان بستگی دارد.

اهمیت پروبیوتیک‌ها

برای تولید ماست باکتری  های تولید کننده  اسید لاکتیک  استفاده می شود که در برخی محصولات در کنار آن از باکتری‌های پروبیوتیک استفاده می‌شود. این باکتری‌ها قند شیر یا لاکتوز را به اسید لاکتیک تبدیل می‌کنند که همین امر باعث‌ترش شدن ماست می‌شود. به این پروبیوتیک‌ها اصطلاحاً Live Culture می‌گویند که برای سلامتی مزایای بی‌شماری دارد.

هرچند تحقیقات در مورد پروبیوتیک‌ها هنوز در مراحل ابتدایی هستند مطالعات نشان می‌دهند پروبیوتیک‌ها می‌توانند فایده‌های گوناگون داشته باشند از جمله هضم آسان‌تر غذا و تقویت سیستم ایمنی بدن.

همچنین در تحقیقات مشخص شد که ماست پروبیوتیک می‌تواند به کاهش کلسترول خون کمک کند. مصرف ماست پروبیوتیک حاوی بیفیدوباکتریوم به بهبود عملکرد معده در کودکان و خانم‌ها کمک می‌کند.

برای به‌دست آوردن بیشترین مزیت ماست، محصولی را انتخاب کنید که حاوی بیشترین مقدار پروبیوتیک باشد. هرچند متأسفانه این امر دشواری است. نکته مهم در ماست‌های پروبیوتیک این است که بعد از افزودن پروبیوتیک نباید حرارت دیده و یا پاستوریزه شده باشند. عمل پاستوریزاسیون باکتری‌های مفید را نیز می‌کشد.

کدام نوع ماست بهتر است؟

به‌طور معمول ماست خام و طعم دار نشده بهترین نوع ماست است؛ مگر آنکه ماست به وسیله میوه‌ها یا سبزیجات طبیعی طعم‌دار شده باشد. اما اگر طعم این ماست‌ها را دوست ندارید چند کار می‌توانید انجام دهید.

گزینه اول این است که خودتان با اضافه کردن میوه‌های تازه به ماست آن را شیرین و طعم دار کنید و یا از ماست‌هایی که شرکت تولید کننده با اضافه کردن میوه‌ها، صیفی‌جات و یا گیاهان مختلف به آن‌ها طعم داده است استفاده کنید.

همچنین می‌توانید با اضافه کردن نعناع، پونه یا سبزیجات تا حدی از ترشی ماست بکاهید. 

در ادامه به بررسی و مقایسه برخی از انواع ماست می‌پردازیم.

ماست یونانی، غیر لبنی یا ماست معمولی؟

ماست یونانی اخیراً بیشترین توجه‌ها را به خود جلب کرده است. این ماست با ماست‌های سنتی تفاوت دارد زیرا به دفعات چکیده می‌شود و از ماست‌های معمولی یا چکیده غلیظ‌تر است. این ماست نسبت به ماست های معمولی دارای پروتئین بیشتری بوده به دلیل داشتن لاکتوز کمتر نسبت به دیگر ماست‌ها می‌توانند برای افراد حساس به لاکتوز موثر باشد.

ماست‌های غیر لبنی مانند ماست سویا یا نارگیل نیز در حال محبوب شدن هستند. زیرا آنها از گیاه تهیه شده و نسبت به ماست‌های سنتی چربی بسیار کمتری دارند و همچنین فاقد لاکتوز هستند. ماست‌های غیر لبنی به‌ویژه برای گیاهخواران و افرادی که به لاکتوز حساس هستند مناسب است.

البته باید گفت که این نوع ماست به‌طور طبیعی حاوی کلسیم زیادی نیست. بنابراین هنگام تهیه ماست غیر لبنی محصولی را انتخاب کنید که کلسیم و ویتامین D به آن اضافه شده باشد.

جمع‌بندی:
 ماست یونانی، سنتی، ماست‌های طعم‌دار شده به وسیله مواد طبیعی و غیر لبنی همه می‌توانند گزینه‌های سالمی باشند و نمی‌توان گفت کدام یک به‌طورقطع بهترین است.

ارگانیک یا غیرارگانیک   

طبق نظر وزارت کشاورزی ایالات متحده آمریکا شیر ارگانیک باید از گاوهای دوشیده شده باشد که با غذای ارگانیک و اصلاح ژنتیکی نشده تغذیه می‌شوند. همچنین نباید به آنها آنتی‌بیوتیک و هورمون داده شود.

مقایسه ارزش غذاهای ارگانیک با غذاهای مرسوم نیز امری بسیار مناقشه آمیز است. البته در مورد لبنیات این موضوع کمی متفاوت است. برای مثال مطالعات نشان دادند که شیر ارگانیک حاوی اسیدهای چرب بهتر است و مقدار بیشتری بتاکاروتن، ویتامین E و آهن نسبت به شیر غیر ارگانیک دارد. با وجود این به نظر می‌رسد شیر ارگانیک میزان کمتری از سلنیوم و ید داشته باشد.

موضوع جالب این است که این تفاوت به‌احتمال‌زیاد به دلیل تفاوت در رژیم غذایی گاوهاست و لزوماً ربطی به شیوه مزرعه‌داری ارگانیک یا غیر ارگانیک ندارد. درواقع باید گفت زمانی که بحث بر سر ارزش غذایی است نمی‌توان به‌راحتی گفت محصولات ارگانیک بهتر از محصولات غیر ارگانیک هستند.

هنگام انتخاب ماست سالم؛ هرچه افزودنی کمتر، بهتر

زمانی که صحبت از ماست می‌شود، سالم‌تر بودن آن به معنای تازه بودن و ساده‌تر بودن آن است. سعی کنید ماستی انتخاب کنید که مواد تشکیل‌دهنده کمتری دارد. ماست ساده و شیرین نشده و یا ماست‌های طعم‌دار شده با استفاده از مواد طبیعی بهترین گزینه‌ها هستند.

جدا از همه نکاتی که گفته‌شده معمولاً اکثر انتخاب‌ها بر پایه ترجیح شخصی است. تا زمانی که نکات گفته‌شده را رعایت می‌کنید می‌توانید، مطمئن باشید که ماست سالمی را انتخاب خواهید کرد.